Het krantje lag al in stapels in de kroeg: ‘Dutch Valley’. Zaterdag 13 augustus 2011. ‘Het grootste festival van Nederlandse bodem’. Wie de pagina’s omslaat, komt de namen Kane, Di-Rect en Jan Smit tegen. Maar ook De Jeugd van Tegenwoordig, Bonnie St. Clair en Heideroosjes. En The Scene, Lee Towers en Jacques Herb. Het moment dat Jimi Hendrix op Woodstock ‘The Star Spangled Banner’ door de muzikale blender haalde, ligt ruim veertig jaar achter ons en Jimi zelf trouwens al veertig jaar in zijn graf. Anno 2011 zingen De Toppers Nirvana’s ‘Smells like Teen Spirit’ na. En dat is geinig. Niets anders dan dat.

Voor Gonzo (circus) schreven Peter Bruyn en ik, vanuit Frankfurt-optiek een artikel over de huidige stand van zaken in festivalland. Dat artikel is nu ook online te lezen (met prachtige illustraties van Maarten Donders, zoals hierboven) bij, uiteraard, Frankfurt.

Nee, ik heb ze niet alle honderd gelezen. Mijn eerste was nummer 12. Met stukken over Hunter S. Thompson, Speedy J en Pitchshifter. Gonzo (circus) was nieuw voor mij. Ik schreef voor de Nederlandse evenknie, Opscene. Echte concurrenten waren de bladen niet. Ander land én, belangrijker, andere accenten. Al was er overlap. Opscene was typisch Nederlands: meer popmuziek, mindere andere cultuur en minder diepgravende artikelen over, eh, intellectuele zaken. Dat was iets voor de Vlamingen.

Pas aan het begin van deze eeuw – Opscene had net de eeuwige jachtvelden opgezocht – schreef ik korte tijd voor Gonzo (circus). Staat me bij dat ik er ook sporadisch wat eindredactie bij deed. Die eerste samenwerking was van korte duur. Mijn eigen webzine cut-up, ontstaan uit de as van Opscene, vroeg om aandacht. En ja, eigenlijk leken Gonzo en cut-up op elkaar. Even intellectueel, maar anders in de benadering. cut-up was beduidend meer popcultuur, minder elitair ook.

Toch waren de twee media met elkaar verbonden. Het Nederlands heeft een klein taalgebied. En het aantal journalisten en schrijvers in Nederland die dieper willen gaan dan de gangbare media zijn in één dag te bezoeken. En tja, die schreven dus al voor Gonzo. Negen jaar lang vocht cut-up om haar bestaansrecht. Genoeg bezoekers, zeker, maar te weinig schrijvers. Die schreven dus liever voor Gonzo. Immers papier en dat bleek ook in het digitale tijdperk charmanter dan het web. Daarbij: Gonzo bestond al zolang.

Vorig jaar trok ik de stekker uit cut-up en trok ik weer in bij Gonzo. Met cut-up’er Peter Bruyn kreeg ik er de rubriek Frankfurt. In de prachtige honderdste uitgave van het Vlaamse tijdschrift schreven we beiden twee lange interviews. Ik voelde Merijn Oudenampsen en Vincent Koreman aan de tand. Geen enkel Nederlands blad zou de interviews hebben gepubliceerd. Te lang, te diepgaand, te niche, te moeilijk. Ach, gelukkig is er Gonzo. Op naar nummer 200.

Meer Gonzo (circus): www.gonzocircus.com.

Een middag en avond zochten Peter Bruyn en ik koortsachtig naar een goede naam. Terwijl de avond viel en Haarlem langzaam transformeerde in een decor uit een verhaal van Charles Dickens vlogen allerlei termen over tafel. Termen uit de popcultuur, wetenschap, filosofie en media. Niets voldeed. Te banaal. Te ingewikkeld. Te omvattend. Te klein. Te pretentieus. Te politiek. Te gemakkelijk. Te populair.

Het moet een rare aanblik zijn geweest: twee radeloze mannen, tegenover elkaar aan een tafeltje in de Roemer. Bezaaid met tot proppen verfromfraaid papier, lege glazen bier, mokken koffie, half opgepeuzelde maaltijdsalades mét Vlaamse friet. En daar was hij plotseling. Dé naam voor onze nieuwe rubriek. Frankfurt. Een stilte volgde. Frankfurt? Ja, Frankfurt!

En dus heet onze nieuwe rubriek op de website van het Vlaamse tijdschrift Gonzo (circus) Frankfurt. Niet omdat het kan, maar simpelweg omdat het past. Beter dan welk woord ook. Voor de niet ingewijden: Frankfurt staat uiteraard voor Das Institut für Sozialfortschung. Uit Frankfurt. De bakermat van het neomarxisme en van de kritische theorie. En die levenshouding is ons op het lijf geschreven.

Voor Gonzo (circus) gaan we er precies dát doen: pop- en mediacultuur kritisch tegen te licht houden. Duiden, zo je wilt. Een beetje wat we dus ook al bij wijlen cut-up deden. Stiekem dromen we van een rol die de grote denkers van het Duitse instituut – Adorno, Marcuse, Fromm, Pollock, Benjamin, Horkheimer, Habermans – hadden. Die van luis in de pels van de hedendaagse samenleving. Van der Gegenward.

Wat dat betreft staat Frankfurt ook voor het geloof in verandering, ja in een utopie. Want laten we eerlijk zijn, de verlichting – die in het Duits zo fraai Aufklärung heet – is nog lang niet afgerond. Daar gaan Peter en ik niet voor zorgen. Zo naïef zijn we niet. Een rondblik in het landschap, een kritische beschouwing van het hier en nu, dát lijkt ons in eerste instantie meer dan voldoende.

Op naar Frankfurt!

November is de maand van de lijstjes die in december gepubliceerd worden. OOR vroeg me in de eerste week van november al naar mijn tien favoriete albums van 2008. Veel te vroeg. Zeker na het horen van de nieuwe Gaiser, Blank Fade. Maar ach. Het zijn maar lijstjes, nietwaar?

Nog zo’n lijstje: de Pop Media Prijs-shortlist. Een lijst van 86 popmedia/popjournalisten die kans maken op een prijs. Ook ik sta er tussen, al klopt het lijstje van opdrachtgevers niet. Zo werk ik al tijden niet meer voor de GPD-kranten en is het vermelden van mijn blog wel erg overdreven. Maar goed. Winnen wil ik de prijs niet. Te meer omdat er een bijzonder prestatie geleverd dient te zijn. Buiten mijn lange artikel over Parkzicht in OOR en mijn 2.0-reeks in Glamcult heb ik dit jaar niet veel bijzonders geschreven.

Toch: stemmen mag altijd. Aangezien er dit jaar gestemd mag worden op vijf namen, raad ik je aan eveneens de hokjes aan te vinken van Peter Bruyn en Job de Wit. Bruyn is zonder meer de beste en meest ondergewaarde popjournalist van Nederland. Het wordt tijd dat hij erkenning krijgt voor zijn werk. De Wit schreef met Roxy en de Houserevolutie een boek dat heerlijk wegleest.

Stemmen kan op de website van het Muziek Centrum Nederland (voorheen het Nationaal Pop Instituut).

Nederpop is vijftig jaar geworden. Althans, dat beweert popjournalist Jan van der Plas. En wie ben ik om daar tegen in te gaan? Het gegeven levert in ieder geval een mooie OOR op bomvol artikelen over Nederpop. Mijn verhaal over Parkzicht is een van de enige over dance, maar ach. Gabber wordt gezien als een belangrijk vaderlands cultuurpoduct. Terecht overigens. Opvallend detail: mijn beschrijvende kop van het artikel is door de redactie vervangen door Parkzicht, Hel op Aarde. Tja.

Ook present in de eerste OOR van ‘t jaar: de top-10 aller tijden van Nederpopplaten. Zoals altijd samen gesteld door honderd popcritici. Aan de namen valt te merken dat het de redactie moeite kost om er zoveel te vinden. Nederland is immers niet het land van de kritiek. Opgeteld en gedeeld levert dat het volgende lijstje op:

1. Urban Dance Squad – Mental Floss For The Globe (1989)
2. Herman Brood & His Wild Romance – Shpritsz (1978)
3. Spinvis – Spinvis (2002)
4. Johan – Pergola (2001)
5. Opgezwolle – Eigen Wereld (2006)
6. Bettie Serveert – Palomine (1992)
7. Boudewijn de Groot – Voor De Overlevenden (1967)
8. Daryll-Ann – Weeps (1996)
9. Golden Earring – Moontan (1973)
10. Doe Maar – Doris Day En Andere Stukken (1982)

Mijn eigen lijstje ziet er volgt uit:

1. 35007 - Especially for You
2. Serenes – Barefoot & Pregnant
3. Urban Dance Squad – Mental Floss For The Globe
4. Spinvis – Spinvis
5. Speedy J – G Spot
6. Unit Moebius – Status
7. Sjako! – Secret Skin
8. Backfire! – Rebel 4 Life
9. Aardvarck – Cult Copy
10. Fatal Flowers – Pleasure Ground

Dat verder niemand Pleasure Ground van Fatal Flowers noemt is te begrijpen. Ik draaide ‘m grijs bij uitkomen, daarom is hij belangrijk voor me. Dat Sjako! en 35007 overal ontbreken vind ik minder vanzelfsprekend. Geweldige bands, zeer goede albums. Opvallend dat van Speedy J maar liefst drie verschillende titels worden genoemd. Had dus gemakkelijk de top-10 kunnen halen. Jammer. Nu staat er geen dance in de uiteindelijke lijst.

Dit hele jaar staat bij de popmedia in het teken van 50 jaar Nederpop. Inmiddels is ook de website in de lucht waar gewerkt wordt aan het canon van de Nederpop. Wat al direct opvalt? Het construeren van een canon leidt tot gedeelde en herkenbare gebeurtenissen. En dat zijn nu juist nooit de écht cruciale. Jammer, maar begrijpelijk.

De individuele lijstjes – ook die van cut-up.er Peter Bruyn – tref je aan op de website van OOR.

Logische vraag: wat is jou Nederpop top-10?