Pas aan het begin van deze eeuw – Opscene had net de eeuwige jachtvelden opgezocht – schreef ik korte tijd voor Gonzo (circus). Staat me bij dat ik er ook sporadisch wat eindredactie bij deed. Die eerste samenwerking was van korte duur. Mijn eigen webzine cut-up, ontstaan uit de as van Opscene, vroeg om aandacht. En ja, eigenlijk leken Gonzo en cut-up op elkaar. Even intellectueel, maar anders in de benadering. cut-up was beduidend meer popcultuur, minder elitair ook.

Toch waren de twee media met elkaar verbonden. Het Nederlands heeft een klein taalgebied. En het aantal journalisten en schrijvers in Nederland die dieper willen gaan dan de gangbare media zijn in één dag te bezoeken. En tja, die schreven dus al voor Gonzo. Negen jaar lang vocht cut-up om haar bestaansrecht. Genoeg bezoekers, zeker, maar te weinig schrijvers. Die schreven dus liever voor Gonzo. Immers papier en dat bleek ook in het digitale tijdperk charmanter dan het web. Daarbij: Gonzo bestond al zolang.

Vorig jaar trok ik de stekker uit cut-up en trok ik weer in bij Gonzo. Met cut-up’er Peter Bruyn kreeg ik er de rubriek Frankfurt. In de prachtige honderdste uitgave van het Vlaamse tijdschrift schreven we beiden twee lange interviews. Ik voelde Merijn Oudenampsen en Vincent Koreman aan de tand. Geen enkel Nederlands blad zou de interviews hebben gepubliceerd. Te lang, te diepgaand, te niche, te moeilijk. Ach, gelukkig is er Gonzo. Op naar nummer 200.

Meer Gonzo (circus): www.gonzocircus.com.

En toch. Vaak wordt The Crystal Method gezien als een slap aftreksel van Chemical Brothers. Niets is minder waar. Lees er mijn artikel over de herkomst van het geluid van die laatste act maar op na in een Opscene die ergens in 2000 verschenen (artikel over Funky Breaks).

Genoeg woorden gebruikt. Zondagclip gaat immers om muziek en een clip. Niet de originele van Born Too Slow (van 2002, dacht ik), maar wel een mooie.

The Crystal Method – Born too slow from Kaj Iven on Vimeo.

Daar ga ik niet nog eens een jaar mee wachten, besloot ik afgelopen weekend. Op het moment doe ik zoveel leuke dingen dat het overzicht soms volledig zoek is. Dat zorgt niet alleen voor stress, maar ook voor een vreemd soort writers-block. Heeft invloed op de kwaliteit van mijn werk en dat is onverteerbaar. In december lukte het me bijna niet om mijn artikel over het Rotterdamse danceclub Parkzicht op tijd bij de OOR-redactie in te leveren. Ik krijg simpelweg geen letter op het beeldscherm.

Gelukkig bleek men bij OOR uiterst tevreden met het stuk. Dat deed me twijfelen aan mijn besluit om voor het tijdschrift te stoppen. Nu komt het er uiteindelijk toch van. Een uiterst moeilijke keuze. Als veertienjarige muziekjunk wilde ik immers niets liever dan ooit voor OOR schrijven. Missie geslaagd, zou je kunnen stellen. Daarbij vind ik OOR een erg goed geschreven blad dat – wat betreft de kwaliteit van de popmuziekjournalistiek – z’n gelijke in Nederland en Vlaanderen niet kent. Al behoor ik zelf maar voor een deel tot de doelgroep.

Toegegeven, de onderwerpen waarover ik schrijf zijn voor OOR doorgaans marginaal. Niet erg, hoor. De functie van luis in de pels is me op de huid geschreven. In al die jaren ben ik veel van het tijdschrift gaan houden. Waarom dan toch stoppen?

Belangrijkste reden is de moeite die ik tegenwoordig heb met het afronden van artikelen en het bijkomende kwaliteitsverlies. Een schrikbarende constatering. Veel schrijf ik immers niet meer. Kijk er cut-up maar op na. Stoppen met schrijven in het algemeen is geen optie. Daar doe ik het te graag voor.

De oplossing? Alleen nog maar schrijven over écht interessante onderwerpen voor media waar ik mijn ei volledig kwijt kan en de hete adem van deadlines niet in mijn nek hijgt. En tja, dan is de keuze – met cut-up smekend op de achtergrond – snel gemaakt.

Het maartnummer van OOR is het laatste met bijdragen van mij – onder andere interviews met Miss Kittin en Junkie XL -, daarna ga ik me volledig richten op cut-up en Glamcult – was er gestopt, ik weet, maar ik miste ze te erg. Of ik ooit nog terugkeer bij OOR? Zou zo maar kunnen. Eerst is het tijd voor andere dingen.

Tja, begin jaren negentig was Harry Prenger nog een gezichtsloze held. Voor mij althans. Eigenlijk deed ik niet aan helden. Helden zijn enorme sukkels, wist Herman Brusselmans al. Goed, tweemaandelijks spelde ik mijn lijfblad Opscene van voor naar achter en van achter naar voor. De beste recensies? Die van Harry Prenger. Bij hem ging het niet om de muzikant of om het album. Alledaagse gebruiksvoorwerpen en bezigheden speelden er de hoofdrol. Colbertjes, bijvoorbeeld. De afwas. Een fles wijn. De vriendin van buurman.

New Journalism, dus. Al kende ik die term toen nog niet. Via via kwam ik er achter dat Harry Prenger, dat was ‘m dus, op slechts tien kilometer van mijn geboortedorp Brunssum woonde. Toevallig verhuisde ik ook nog eens naar z’n stad: Heerlen. Onnodig om uit te leggen wie ik benaderde toen ik door de Stichting Popmuziek Limburg tot juryvoorzitter van Nu of Nooit – de grote prijs van Limburg, zeg maar – was gebombardeerd.

Harry bleek een geval apart. Gesloten, sociaal moeilijk in de omgang, gepassioneerd en eigenzinnig. Op zijn aanraden solliciteerde ik bij Opscene. Daar bleek Harry een zeer gewaardeerde collega, die wel te vaak artiesten met de grond gelijk maakte. Maar ach, zo vond iedereen, dát is Harry. Na mijn verhuizing naar de Randstad verloren we elkaar uit het oog. Af en toe zocht hij me op in Utrecht. Om er een interview te doen voor Opscene of een concert te bezoeken. Meer dan eens heb ik hem aangeraden ook te verhuizen. Met zijn schrijftalent kon hij overal aan de slag, zo meende ik.

Volgens mij wilde hij best. Tijdens onze sporadische vinylstrooptochten door de Jordaan, bekende hij meer dan eens daar best te kunnen wonen. Het kwam er niet van. Daarna verloren we elkaar écht uit het oog. Harry reageerde ongemeen fel op mijn stuk over de dood van Theo van Gogh. Inmiddels communiceren we weer met elkaar. Harry woont nog steeds in Heerlen en schrijft nauwelijks meer. Al jaren niet, overigens. Een poging om bij de kunstredactie van dagblad de Limburger binnen te komen faalde. Onbegrijpelijk. Harry schrijft veel beter dan ik. Hij is dan wel mijn leermeester, zijn niveau zal ik nooit halen. Zijn persoonlijke en intuïtieve manier van schrijven is uniek. Maar goed, daar gaat het in journalistenland doorgaans niet om. Het netwerk is er belangrijker dan kwaliteit.

Goed, een wat lange inleiding voor uitstekende nieuws: Harry Prenger is een weblog gestart. Lees ‘m en geniet.

Dat was wellicht te verwachten. In een jaar zijn de bezoekcijfers van cut-up gekelderd van twintigduizend unieke lezers per maand, naar een schamele vierduizend. Heeft alles te maken met het niet regelmatig publiceren. Te weinig bijdragers, dus. Dat steekt.

In de tijd dat cut-up mrk I het levenslicht zag, ging Opscene een onzekere toekomst tegemoet. Ik had mijn ziel en zaligheid aan het undergroundtijdschrift verpand. Opscene verscheen tweemaandelijks op papier en kampte met grote financiële problemen. Zo groot dat de uitgeverij niet meer door wilde gaan. Oorzaak van de nood? De gratis cd die bij het blad zat ingesloten. Oké, heel hoog was de schuld niet. De uitgeverij zag het wel als ideaal argument om Opscene af te stoten, ze gaf immers verder alleen boeken uit.

Het wrange? Het ging, op alle andere fronten dan het financiële, uitstekend met Opscene. Uiteindelijk zag de laatste uitgave ergens eind 2001 het levenslicht. Onderhandelingen met een andere uitgeverij liepen spaak. Ze wilden Opscene veranderen in een glossy. Terug naar de DIY bleek ook geen optie. Het was mooi geweest, vonden de redacteuren die het tijdschrift in de jaren tachtig waren gestart. En tja, die spreek je dan niet tegen. Al deed ik een poging om Opscene in ieder geval tijdelijk onderdak te geven op cut-up, mijn kersverse initiatief.

Dat mocht niet baten. Als voorzorgsmaatregel kocht ik www.opscene.nl. Nooit iets mee gedaan, nog steeds in mijn bezit. cut-up stoof uit de startblokken. Om misverstanden te voorkomen: cut-up is Dave Roozendaal, Frank Kloos, Timmy Hectic – die de naam overigens bedacht – en ik. Later aangevuld met Ian Allaway, Wilfried Houjebek, Bas van Heur en Maarten Brinkerink als belangrijke trekkers. Na cut-up mrkI – in het Engels en met dominante vormgeving – volgde cut-up mrkII, waar tekst het overnam van het uiterlijk. Met mrkIII kreeg de website pas z’n huidige vorm.

Met succes, overigens. Tot zo ongeveer midden 2005. Best apart. In de jaren daarvoor was ik eveneens hoofdredacteur van KindaMuzik. De andere redacteuren van cut-up deden er eveneens duizend-en-één-dingen bij. 2005 is een sleuteljaar. Iedereen ging andere dingen doen, ook ik. Berlijn, Keulen, rondreizen: cut-up kwam er bekaaid vanaf. Achteraf is het gemakkelijk praten. Het webzine is die klap nooit te boven gekomen. Ja, begin 2006 was er kleine opleving, een klein jaar later een prachtige nieuwe vormgeving, waarin ook radio en video een plek kregen. Probleem? Inmiddels werd er geen audio en video meer gemaakt.

Ondanks de inzet van Thijs Menting, Joeri Adriaanse, Maria Cristina Fazecas, Karianne Hylkema en incidentele bijdragen van Peter Bruyn (sorry aan iedereen die ik ben vergeten!) lukte het cut-up niet meer om het eigen statement – het bieden van een blauwdruk van blablabla – waar te maken. En tja. Dat vereist maatregelen. Dat is ook hét verschil met Opscene: daar was niet het gebrek aan enthousiaste hemelbestormers het probleem. Bij cut-up wel. Dat kan ik alleen mezelf aanrekenen. Het lukt me niet – of, eigenlijk beter, niet meer – om met een handjevol onervaren bijdragers, een goed webzine neer te zetten. Punt.

En tja, die platformgedachte schiet eveneens geen wortels. Logisch, denk ik. Het internet zit vol met platforms. Waar de Nederlandse popcultuurjournalistiek behoefte aan heeft, is een webzine mét een duidelijk gezicht, mét een mening. Schreef ik onlang nog een artikel over dat gepubliceerd wordt in 54.780 Woorden over Nieuwe Media Cultuur in Nederland. Nederlandse tijdschriften mét een brutaal eigen gezicht? Zijn op de vingers van een hand te tellen. En zelfs dat wordt lastig.

Wat te doen met cut-up? Opheffen? Kan. Eind januari loopt mijn eigendomsrecht op www.cut-up.com af. Ik heb nog niet verlegd. Als archief online laten staan? Kan, maar dan zitten de mindere periodes er ook gewoon bij. Das zonde. Of niet soms? Gewoon ermee doorgaan? Is een optie. Zeker gezien het enthousiasme van Maarten. Maar ja, een magazine maken met z’n tweeën voor vierduizend lezers op internet?

Lastige beslissing dus. potentiële hoofdredacteuren kunnen zich bij melden. Serieuze bijdragers ook, overigens. Ik reken nergens op. Op tien november aanstaande is WilliamS. Burroughs – de grondlegger van de moderne cut-up methode – tien jaar dood. Paradiso organiseert naar aanleiding daarvan een avond. Mooie gelegenheid om dan over de toekomst van het webzine cut-up te beslissen.