Wordt dan wel ergens volgend jaar. Mooie aanleiding? De komst van legende Angel Witch naar het Roadburn Festival in Tilburg op vrijdag 24 april. Ooit een geweldige pioniersband die op mijn persoonlijk minder indruk heeft gemaakt dan Diamond Head en Tygers of Pan Tang. Simpelweg omdat Ger Heuts – mijn belangrijkste leverancier van cassettebandjes vol nieuwe metal – het debuutalbum van de Britten niet bezat.

Overigens vergreep Metallica zich ook aan Angel Witch. Klassieker Angel Witch staat volgens mij ergens op een b-kantje, Sweet Danger hoorde ik ze ooit live spelen. Geen onverdeeld genoegen. Metallica was en is geen NWoBHM-band en is nooit in staat geweest de finesses van de Britse sound te spelen. Is het uiteraard ook niet de band naar.

Op het forum van De Subjectivisten – dat ik nog steeds met veel plezier lees – heeft het stukje over Metallica op mijn blog tot consternatie geleid bij één van de bezoekers. ‘Subjectivisten-bashing’ noemt hij het, terwijl het tegendeel bedoeld was. Soms lijkt het verleden vervaarlijk dichtbij. Gelukkig is hij de enige die is blijven hangen. Benieuwd hoeveel (ex-)Subjectivisten in april naast me staan, daar vooraan links bij  Angel Witch.

Doet ie meer dan voortreffelijk. Al beleeft hij Ride The Lightning – de tweede van Metallica – anders dan ik. Ten tijde van Ride The Lightning ( 1984) liep het pionierstijdperk van heavy metal ten einde. Het genre maakte een stormachtige ontwikkeling door aan het eind van de jaren zeventig en begin van de jaren tachtig. Daar hoorde Metallica in het begin niet bij.

Ontdekken deed ik de band in 1982. Aardschok schreef over de eerste ‘Garage demo’ van de Amerikanen. De vijf – destijds nog met Lloyd Grant, Ron McGovney en Dave Mustaine in de gelederen – speelden er voornamelijk covers uit de NWoBHM. Niet van de minsten overigens. Sweet Savage, Savage en Diamond Head kwamen voorbij. Het bestelen van de demo duurde een dikke twee maanden. Het verkrijgen van nieuwe muziek was destijds een stuk lastiger dan tegenwoordig. Guldens voor dollars wisselen, dollars opsturen naar de Verenigde Staten en wachten maar.

Uiteindelijk viel de demo behoorlijk tegen. Logisch. Wie Let It Loose van Savage kent, weet dat het origineel niet te overtreffen valt. Geldt ook voor de coverversies van The Prince, Sucking My Love, Am I Evil? en Helpless van Diamond Head en Killing Time van Sweet Savage. Laten we eerlijk zijn: Loose ‘n Lethal van Savage en Lightning To The Nations van Diamond Head zijn nog steeds baanbrekende albums.

Of Kill ‘Em All – het albumdebuut van Metallica – dat ook is? Goede vraag. Ik vrees van niet. Niet dat het een slecht album is. Verre van. Logisch. Ergens klinkt het album gedateerd. In 1983 al. Kill ‘Em All klinkt alsof de band wil zeggen: ‘dit is de metal die populair is in Engeland! Cool hè?’ Daarbij: de concurrentie is zwaar. Het Canadese Exciter ( vernoemd naar een nummer van Judas Priest) debuteert met het geweldige Heavy Metal Maniac, Satan brengt het langverwachte Court In The Act uit en Jaguar gooit hoge ogen met Power Games. Betere albums dan Kill ‘Em All. Veel beter, eigenlijk.

Toch zet Metallica als de voorhoede van de Amerikaanse heavy metal-invasie de toon. Slayer debuteert, een jaartje later gevolgd door Anthrax. NWoBHM is voorbij. Iron Maiden zet z’n zanger aan de kant en verliest het rauwe, punky randje dat zo essentieel is voor het genre. Met Ride The Lightning (een verwijzing naar Lightning To The Nations?) overtreft Metallica zichzelf. Beter zal het niet worden. Master Of Puppets is zwaarder en mist het lichtvoetige en speelse met node. And Justice For All is te gestileerd. Het wordt de doorbraak naar het grote publiek. Belangrijke metalband, dat Metallica. Maar toch. Geef mij maar Sweet Savage, Diamond Head en Savage. De leermeesters.

Onvermijdelijke Metal-platen op het forum van de Subjectivisten
De Subjectivisten

Tuurlijk, The Number Of The Beats is een goed album. Erg goed, zelfs. Geldt ook voor Piece Of Mind en – in mindere mate – voor Powerslave en Somewhere in Time. Prima zanger, die Bruce Dickinson. Een echte heavy metal-zanger ook. Een sirene die brult, gilt, z’n stem laat vibreren. Past uitstekend bij het latere geluid van de band. Vanaf The Number Of The Beast maakt Iron Maiden metal uit het boekje. Muziek die uit de speakers knalt. Muziek die overrompelt. Het album zorgt voor de internationale doorbraak.

Of dat door het stemgeluid van Dickinson komt? Zou kunnen. De verloren invloed van Di’Anno ligt meer voor de hand. Wie de nummers op The Numbers Of The Beast vergelijkt met het materiaal op Iron Maiden en Killers – de twee voorgangers – hoort minder tempowisselingen, minder diepgang en minder punk. De stem van Di’Anno is rauw en punky.

Met Paul Di’Anno in de gelederen ontpopte Iron Maiden zich tot één van de vaandeldragers van de NWoBHM, een Britse muziekstijl die wordt gekenmerkt door de mix van het robuuste van hardrock en het speelse van punk. Daarmee was het met de komst van Dickinson direct gedaan. Misschien ook logisch. NWoBHM liep op z’n einde. Andere grote namen als Tygers of Pan Tang, Saxon en Raven introduceerden schaamteloos synthesizers op hun albums.

Doet niets af aan de ontzettend hoge kwaliteit van Iron Maiden en Killers. Met name die tweede plaat uit 1982 is briljant. Elk rif, elke melodie, iedere drumslag is raak. Opvallend zijn de vele tempowisselingen die op latere albums van Iron Maiden met node worden gemist. En dan is er die stem van Di’Anno. Rauw, emotioneel en compromisloos. Het officiële verhaal vertelt dat Di’Anno de band in 1981 moest verlaten door zijn overmatige drugsgebruik.

Wie onderstaande optreden uit 1980 bekijkt bij een Duitse televisieshow constateert nog iets anders. Di’Anno ziet er uit als een glamourboy. Compleet met make-up, geëpileerde wenkbrauwen en fraai geknipte coupe haar. Het is juist dat ongepaste, dat volledig breken met de kledingswaarden in de metalscene die Di’Anno, de overige bandleden en de mascotte Eddie zo perfect bij elkaar doen passen. Dit is een band die niet in hokjes te vatten is. Dit is buitenklasse. Steve Harris dacht daar anders over. Met Dickinson kwam de metal-middelmaat. Ik heb het Harris nooit vergeven.