Apparat, foto: Tobias Vollmer

Grimas op het gezicht van Sascha Ring. Wéér een fout. De Berlijner probeert zijn teleurstelling te maskeren. Lukt dus niet. Zo speels en vrij als hij te werk gaat als Apparat, zo gespannen stond Ring er afgelopen donderdag bij mét band. Geen wonder. De akoestiek in de Philharmonie in Keulen is fabelachtig goed. Elke noot is perfect te horen, óók de valse. En tja, Ring wil extra goed voor de dag komen. Dit jaar nog moet er een album uitkomen van Apparat als heuse band: geen glitch meer, maar postrock met elektronica. Op het podium voor klassieke muziek blijft daar weinig van over. In de hoofdstad van de instrumentale rock overspeelde de Berlijner duidelijk zijn hand.

Lees verder bij OOR.

SUPERPITCHER “RABBITS IN A HURRY” OFFICIAL VIDEO from Marco Dos Santos on Vimeo.

1. Barnt – What is A Number, That A Man May Know It?
De Keulse koek is nog lang niet op. Blies Von Spar je eerder dit jaar van de sokken, nu is de beurt aan Barnt op het kersverse Magazine platenlabel. Goed, met slechts drie nummers, dus nog geen orkaankracht. Maar toch: tot drie maal toe ademt Barnt Keulen. En dat betekent? Kosmische rock gemengd met microhouse. Klinkt melancholisch én futuristisch op hetzelfde moment. Recensie volgt snel.

Link:
www.magazine.mu

2. A Star Is Born, fotografie und Rock seit Elvis in Museum Folkwang, Essen
Foute titel, want de periode voor Elvis is in Essen juist heel belangrijk. Gelukkig maar, want dat maakt de tentoonstelling eentje om over na te denken. Altijd goed, natuurlijk, dat nadenken. Er valt echter ook te genieten. Van foto’s, videoclips, geluidsfragmenten en albumhoezen. En ja, zelfs mijn vader genoot. Morgen meer over A Star Is Born op dit blog.

Link:
www.museum-folkwand.de

3. Thomas Heerma van Voss – De Allestafel
Negentien was Thomas Heerma van Voss toen ie vorig jaar De Allestafel schreef. Wist ik niet. Niet dat ie literaire ambities had, niet dat ie zó jong was. Ik ken hem namelijk als motor achter www.hiphopleeft.nl en als gerespecteerd projectpartner bij IAM. En de roman? Net in begonnen en nu al wil ik door blijven lezen. Een goed teken.

Link:
Thomas Heerma van Voss bij uitgeverij Augustus

Het Keulse Kompakt label heeft op stijlvolle manier de terugkeer van pop in techno bewerkstelligd. En met verschillende invalshoeken waarvan de meest uitgesproken populistische die van Justus Köhncke is. Hij is de ware erfgenaam van Giorgio Moroder. Je kan stellen dat Köhncke iets meer een scheiding maakt tussen tracks en liedjes, daar waar Moroder, met uitzondering van zijn soundtrackwerk, altijd dacht in de richting van de hitlijsten. Maar wat verbindt beide producers behalve een voorkeur voor vocalen die vaak op het randje van kitsch balanceren en een gave om de sequencer op de juiste manier te laten rollen? Köhncke lijkt als fenomeen haast verloren/onbegrijpelijk als je hem niet plaatst in de as die Moroder in zekere zin nog beter belichaamde dan Kraftwerk, een as van dansmuziek die in plaats van de gebruikelijke dictatuur van Groot-Brittannië en de Verenigde Staten een alternatief presenteerde van pan-Europees popfuturisme dat lijnen doortrok van Italië – waar Moroder werd geboren – naar Zwitserland en uiteindelijk Duitsland.

Totdat house opkwam produceerde deze as een vorm van disco die veel machinaler was dan haar Amerikaanse tegenhanger en dit verklaart in zekere zin waarom house beter heeft kunnen gedijen in Europa. Er wordt de laatste tijd geklaagd dat Europese dansmuziek haar zwarte wortels negeert en Köhncke is daar misschien een lichtend voorbeeld van, de meest Duitse der producers die niet bang is om een synthese te onderzoeken met de schlagertraditie. Het is een discutabele beschuldiging die helaas de mogelijkheden van een sterke en zelfbewuste Europese danscultuur negeert. Nieuwe connecties, een nieuwe mythologie die rijst uit een spel tussen geschiedenis en toekomst. De Europeaan van de 21ste eeuw luistert vanuit een ander perspectief naar muziek. We zijn nu allemaal Keuls.

“Schlagertraditie?” Justus Köhncke trekt een vies gezicht. Dan spreekt hij het woord nog eens langzaam en vol walging uit. “S-c-h-l-a-g-e-r.” Dan is hij even stil en zucht. “Ik wil dat woord niet meer horen. Ik kan het ook niet meer horen. Weet je hoe ze mijn plaat in Amerika en Canada typeren? Als soul. De Seattle Weekly schreef over nü-compu-soul. Kijk, daar kan ik wel iets mee en het klinkt tenminste leuk.” Fred Heimermann schudt zijn hoofd bevestigend. Het is half vier op een zondagmorgen in maart ergens in het havengebied van Antwerpen. Een paar uur eerder stonden beide Duitsers op het podium van club Petrol. Een prachtige zaal gevestigd in een oude loods aan de rand van de stad aan de Schelde. Lang duurde het optreden niet. Hooguit drie kwartier, misschien een klein uur. “Nu heb ik in mijn leven al duizenden optredens gedaan, maar dit was wel erg lastig”, verzucht Heimermann. Tijdens de uitgebreide tournee ter promotie van Köhnckes nieuwe plaat Doppelleben vormt Heimermann Köhnckes band. De twee kennen elkaar al jaren. Beiden waren zij immers actief in Whirlpool Productions en produceerden gezamenlijk Doppelleben, Köhnckes derde plaat en tweede voor het Keulse Kompakt.

“Vorig jaar draaide ik hier ook al ergens in het centrum van de stad. Dat was heel hard werken. Toen sloeg de vonk ook al niet over”, moppert Köhncke. Nee, Antwerpen en het geluid van Justus Köhncke lijken niet samen te gaan. Tijdens het optreden zit een deel van het piepjonge publiek op het lage podium. Met de rug naar de twee artiesten toe. Wanneer er een stevige beat weerklinkt willen ze zich wel laten verleiden tot een enkel danspasje, maar al snel nemen ze hun vaste plek weer in daar op de rand van het podium. “Het enige dat ik zag waren meisjesschouders met spaghettibandjes. Het leek wel een jaren zeventig disco”, grapt Köhncke. Net na het optreden wilde hij het liefst meteen weer in de auto stappen, terug naar zijn geliefde Keulen. Ondanks het gezeur en gezeik over de foute mentaliteit van de Vlamingen door drie Duitse studenten – die zomaar de kleedkamer binnen komen vallen – aan de modeacademie in de stad, is hij weer wat rustiger geworden. Zeker nu hij weet dat ik helemaal uit Nederland ben gekomen om het optreden te zien. Verrukt vraagt hij aan Heimermann of we op weg naar Antwerpen niet langs Amsterdam zijn gekomen. Jawel, hij weet het zeker. Ergens zag hij Amsterdam staan. Heimermann is de rust zelve en legt Köhncke geduldig uit dat de heenreis toch echt via Aken en Maastricht is gegaan. Amsterdam, daar zou hij heel graag eens optreden, maar tot nu toe toont Nederland weinig interesse voor zijn muziek.

Onbegrijpelijk. Zijn eerste in eigen beheer verschenen plaat – Spiralen der Herinnerung met in het Duits gezongen covers van onder andere Hildegard Knef, Neil Young en John Cage – mag dan wel onopgemerkt gebleven zijn, Was Ist Muzik? en het begin dit jaar verschenen Doppelleben zijn goed ontvangen in de Nederlandse media. “Mensen hebben moeite om de muziek te plaatsen”, doet Köhncke een poging om die desinteresse te verklaren. Ook in Petrol heeft het publiek zichtbaar moeite met de technopopliedjes. Vooral wanneer Köhncke de microfoon ter hand neemt. Wild en ogenschijnlijk ongecontroleerd danst de Duitser achter zijn keyboard. Een enkeling danst met hem mee. Misschien is het de lastig te plaatsen humor wel, filosofeert Heimermann. Of toch de Sehnsucht, denkt Köhncke. “Dat is iets heel anders dan melancholie”, vertelt hij, “Melancholie is achteruitgang, het mooier voorstellen van iets dat al geweest is. Het is terugverlangen naar vroeger. Verlangen naar dat wat was en daarmee een soort van zelfmedelijden. Sehnsucht is gericht op de toekomst, het is verlangen naar iets nieuws, iets dat alleen nog in je hoofd bestaat.”

Die Sehnsucht lijkt de directe exponent van het geluid van Moroder. Het is immers warm, futuristisch en ergens behoorlijk introvert. Het is muziek die een nieuwe wereld schept om in je eentje in te wandelen, te leven, van te proeven. Die eenlinggedachte ziet Köhncke wel zitten. Dat hoort wat hem betreft ook bij het kunstenaarsschap. “Kijk, eigenlijk ben ik een kunstenaar in dienst van Kompakt.” Hij wijst op Heimermann: “Dat geldt ook voor hem. Van buitenaf lijkt Kompakt een familie, maar het is meer een heimat, een plek waar je je thuis voelt. Waar je onder vrienden bent.” Dat is tegenwoordig ook wel nodig in een stad als Keulen vinden de twee. Ja, geven ze toe, er komt ontzettend veel muziek uit Keulen. Verwonderlijk veel zelfs. Maar wie denkt dat er daarom in de stad veel te doen is, heeft het mis. Heimermann weet precies waar de pijn zit: “Voor de val van de muur was Keulen de stad van West Duitsland. In de jaren negentig was dat ook nog zo, maar nu Berlijn hoofdstad geworden is en er veel gebeurt trekken steeds meer mensen daarheen. Dat laat open plekken achter in Keulen.” Die vlucht naar Berlijn is meer dan logisch, valt Köhncke hem bij. Wonen in Keulen is bijna onbetaalbaar, in Berlijn kost het niets. Vertrekken uit Keulen? Nooit! Köhncke is fel: “Aan de ene kant is Keulen de stad van de media en tv. Dat is een schijnwereld waar wij niets mee van doen hebben en willen hebben. Je zou kunnen stellen dat wij met onze activiteiten virtuele aanslagen plegen op die schijnwereld. Wij laten zien dat er nog genoeg te verlangen valt, nog genoeg te dromen is. Wie moet dat anders doen als wij er niet meer zijn?”

dit artikel verscheen op woensdag 1 juni 2005 op cut-up.com en schreef ik samen met Omar Muñoz-Cremers. Sinds december 2009 is webzine cut-up niet meer. Toch staat de content nog steeds online. Daar komt eind deze maand waarschijnlijk verandering in. De digitale voetsporen van cut-up worden dan voor altijd uitgewist. De mij dierbare stukken van eigen hand verschijnen de komende weken op dit blog.

Sinds ik Jens-Uwe Beyer koffie en broodjes bracht tijdens zijn week eenzame opsluiting in een galerie in Keulen, ben ik fan. De week leverde niet op wat het op moest leveren: een hitsingle op het Keulse Kompakt. In plaats daarvan vond hij onderdak bij Italic. Klein, sympathiek en ook Keuls. Het label is net naar Berlijn verhuisd. Reden? De vriendin van de eigenaar kreeg er een nieuwe baan. Zo klein is het.

Surrounded By Weather is anders dan White Album. Minder dance, meer liedjes. Beyer lonkt er naar Brian Wilson. Naar Pet Shop Boys. Naar proto-microhouse. Dat levert een op het eerste gehoor onevenwichtig album op. Ja, er staan een paar prachtige houseanthems op, maar wanneer Beyer het tempo laat dalen, verslapt de aandacht. Een echt oordeel heb ik nog niet, daarvoor heb ik Surrounded By Weather nog niet vaak genoeg gehoord.

Op de MySpace van Popnoname staat een fijn voorproefje: 2012. Beyer husselt er alle houseclichés door elkaar. Typisch Popnoname. Recensie volgt snel in OOR, Glamcult en op cut-up.

In de tussentijd:
‘Popnoname is een hippie, maar wel een moderne’ (cut-up)
recensie White Album (cut-up)
recensie You Are (cut-up)

Elk moment is er bij Kelley Polar een van diepe schoonheid, voorzichtig geboetseerd met oog voor het kleinste detail. Een strijker hier, handklap daar. Het eerste moment waarop in Tyurangalila ‘someday I’m gonna make you mine’ wordt gezongen. Zó mooi, dat woorden te kort schieten. Zijn muziek doet me denken aan het verschil tussen Malmö en Zürich. Beide steden zijn brandschoon. Je treft er letterlijk geen vuiltje aan. Het verschil? In Malmö zorgt het voor een onbestemd gevoel, alsof ik onbewust voel dat er iets niet pluis is. In Zürich maakt het me euforisch. Wanneer ik de stad bezoek – veel en veel te weinig – zweef ik door de stad. Voel ik dat het opgewekte, maar introverte karakter van Zürich bezit van me neemt. (Dat heb ik overigens ook met Keulen, maar die stad is vuil en smerig.)

Zo is het ook met Kelley Polar. Geen idee hoe vaak ik Love Songs of the Hanging Gardens nu al heb gedraaid, keer op keer – ook een paar minuten geleden – maakt het album diepe indruk op me en luister ik ademloos naar de perfect gevormde liedjes en ongelooflijk goede pophooks. Het is pop waar Junior Boys jaloers op zijn. Waar Hall & Oates hun rechterhand voor zouden geven. Madonna haar Maria Magdalena, Kabbala, trainingspak en kinderboeken in één keer voor zou inruilen. Over Keulen gesproken – ik kan de stad toch niet tot een tussenhaakjesdeel van dit stukje degraderen? -, tijdens mijn treinreizen over Venlo hield Kelley Polar me op de been. De reis per stoptrein van Venlo over Gladbach naar Keulen zonder Love Songs of the Hanging Gardens is ondenkbaar.

De opvolger van het magistrale debuut is er nog steeds niet. Als zoethouder kwam Polar in mei dit jaar aanzetten met de Chrysanthenum EP op Environ, het label van Morgan Geist die samen met Polar in Metro Area zit/zat. Als troost de videoclip bij het titelnummer. Nu maar hopen dat Polar eens haast gaat maken. Al is een nieuwe Metro Area ook goed.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=4m3VJiocMfg]