Saai. Ontzettend saai, zelfs. Zo klinkt de meeste dancemuziek anno 2009. Die ontwikkeling is al een tijdje aan de gang, benadrukt Jeremy Greenspan. ‘Maar de laatste tijd loopt het de spuigaten uit.’ Dat vraagt om een reactie, vonden de twee geboren Canadezen. Het resultaat? Begone Dull Care. Een introvert, haast verstild popalbum. Alsof het album zelf een schuilplaats is voor de hectische wereld om ons heen, waar de ene thrill naadloos overloopt in de andere. Saai, dat constante zoeken naar directe bevrediging? Jazeker, menen Greenspan en muzikale maatje Matthew Didemus. Maar, het woord ‘dull’ in de albumtitel heeft geen dubbele betekenis. Althans, niet bewust. Begone Dull Care verwijst naar de gelijknamige Canadese animatiefilm uit 1949 waarin Norman McLaren en Evelyn Lambart direct in de filmband krassen om de jazz van Oscar Peterson te voorzien van grillig beeld. Ze wonnen er destijds een prijs voor experimentele film mee. Dat verdient een verwijzing, vond het duo. Dat de albumtitel door het archaïsche ‘begone’ een soort romantische kritiek lijkt op het nu, is toeval. Al twijfelt Greenspan wel. ‘In ieder geval is het niet zo door ons bedacht’, benadrukt hij. ‘Ons album heeft ook geen politieke boodschap, alleen een muzikale.’

Goed, politiek in de enge zin van het woord is het album niet. Neemt niet weg dat Greenspan en Didemus iets zeggen over de ‘politiek van de hedendaagse dansmuziek’. ‘Wat dat betreft hebben we zelfs meerdere boodschappen’, vertelt Greenspan enthousiast. Allereerst is daar het geluid van het album. ‘Tegenwoordig worden muziek ontzettend hard opgenomen en staat constant in het rood. Van dynamiek is geen sprake, terwijl die juist zo belangrijk is om emoties over te brengen’, doceert Greenspan. ‘Ons album is buitengewoon dynamisch. We spelen met hard en zacht, met ingetogenheid en expressiviteit. Dat zorgt voor emotionele spanning die essentieel is voor goede dansmuziek.’ Lachend: ‘we wijken dus behoorlijk af van de mainstream in de dancecultuur.’ Dat maakt Begone Dull Care een lastig album. Totaal ongeschikt als achtergrondmuziek, ook. Wie luistert, moet ook écht luisteren. En dat is precies de bedoeling, kirt Didemus triomfantelijk. Dan is er het volgende obstakel: de muziek is zo traag, zo verstilt en zo intiem dat het ongemakkelijk voelt. Veel keuze heeft de luisteraar niet. Het is óf volledig opgaan in het album óf afhaken.

Greenspan glimlacht. Maakt een afwerend gebaar en buigt dan weer naar voren. ‘Weet je, er zijn recensies waarin het album wordt neergezet als ons meest dansvloergerichte.’ Voorzichtig wikt en weegt hij zijn woorden. ‘Ik kan er verder weinig over zeggen. Echt niet. Voor de buitenwereld hebben we drie albums gemaakt, maar voor ons is het maken van muziek een constante evolutie. We veranderen zo langzaam dat we het zelf niet ervaren als verandering.’ Goed, dat het album minder hooks heeft dan de vorige twee? Helemaal waar, knikken de twee instemmend. Dát is wel gedaan met voorbedachte rade. ‘Dance lijkt daar alleen nog maar om te draaien. Om hooks, om wisselingen, om geschreeuw. Het is een en al actie. De subtiliteiten zijn verdwenen’, fulmineert Greenspan. Dat is gemakkelijk scoren, maar ook saai. En je doet er de ontwikkeling van het genre onrecht mee aan. Kijk naar de opkomst van dance begin jaren negentig. Zoveel subtiliteiten, laagjes en emotie er destijds in de muziek zaten. Prachtig, verzucht Greenspan. Didemus, slaapdronken en wellicht daardoor afwezig, knikt instemmend. Hij verkaste van Canada naar Berlijn. ‘Daar heb ik het geweldig naar mijn zin, maar ik heb er geen nieuwe muziek ontdekt. Je komt er gemakkelijker mee in aanraking. Meer niet’, benadrukt hij. ‘Misschien moet je juist niet in Berlijn wonen, het tegenwoordige centrum van de dancemuziek, om een frisse blik te houden’, grinnikt Greenspan.

Observeren vraagt om afstand, meent Greenspan. Natuurlijk, muzikanten en producers als The Field en Trentemøller doen niet mee aan het circus van de extraverte, in-your-facecultuur. Maar dat zijn uitzonderingen. Hoe het zo ver heeft kunnen komen? Daar wil Greenspan graag over filosoferen. ‘Internet’, poneert hij. ‘Internet zorgt ervoor dat we alle muziek die je maar kunt bedenken binnen handbereik hebben. Het opent een deur naar onbekende muziek en naar het verleden. Dat is iets heel goeds. Maar in praktijk zorgt het ervoor dat iedereen z’n eigen muziek online gaat zetten en aangezien die is gemaakt door mensen met weinig ervaring als producent, klinkt de muziek ééndimensionaal en wordt er gebruik gemaakt van de simpelste middelen om de aandacht vast te houden. Dat is immers wat iedereen kent en wat eenvoudig na te maken is. Zo komt er steeds meer muziek die gebaseerd is op directe bevrediging, die constant op het randje zit. Dat is zo ongelooflijk saai. Wij hebben gekozen voor precies het tegenovergestelde. Geen hooks, alleen maar melodielijnen die we blijven herhalen. Ik heb er zelfs mijn stem op afgestemd. De emotionele lading zit ‘m nu in de breekbaarheid van mijn stem, omdat ik me zo open opstel.’

Didemus, zichtbaar onder de indruk van het vlammende betoog van zijn muzikale partner, vult aan: ‘In feite doen we in elk nummer acht minuten lang steeds hetzelfde. We hebben bewust geen tierelantijnen toegevoegd en ook niets bewust mooier gemaakt dan het in eerste instantie was. Het resultaat is zo puur mogelijk gehouden. Toch zitten er zoveel subtiele veranderingen in dat je een nummer niet terug kunt brengen tot drie minuten. Dat heeft ons al een paar keer problemen opgeleverd omdat radioprogramma’s weigeren nummers van acht minuten te draaien.’ Lachend: ‘Nou, wij weigeren onze nummers in te korten.’ Greenspan dromerig: ‘uiteindelijk komt het wel weer goed met dancemuziek. De tijdsgeest speelt op dit moment gewoon een grote rol.’ Tja, romantische muzikale activisten zijn het, die twee van Junior Boys. Al vinden ze zelf van niet.

dit artikel verscheen op woensdag 27 mei 2009 op cut-up.com. Sinds december 2009 is webzine cut-up niet meer. Toch staat de content nog steeds online. Daar komt eind deze maand waarschijnlijk verandering in. De digitale voetsporen van cut-up worden dan voor altijd uitgewist. De mij dierbare stukken van eigen hand verschijnen de komende weken op dit blog.

1. Hell – Teufelswerk
2. DFRNT – Metafiction
3. Redshape – The Dance Paradox
4. Jochen Distelmeyer – Heavy
5. The Field – Yesterday And Today
6. Junior Boys – Beyond Dull Care
7. The Pains Of Being Pure At Heart – The Pains Of Being Pure At Heart
8. Juju & Jordash – Juju & Jordash
9. Disko Drunkards – The Glimmers Present Disko Drunkards
10. Apse – Climb Up

Ondanks de twee voltreffers, is mijn lijst behoorlijk atypisch. Veel dance, bijvoorbeeld en weinig indierock. Dat is in de uiteindelijke eindlijst 2009 van OOR wel anders. Kijk maar mee:

1. The XX - XX
2. Grizzly Bear – Veckatimest
3. Fuck Buttons – Tarot Sport
4. Animal Collective – Merriweather Post Pavilion
5. Moss – Never Be Scared/Don’t Be A Hero
6. Anne Soldaat – In Another Life
7. The Horrors – Primary Colours
8. Artic Monkeys – Humbug
9. Editors – In This Light And On This Evening
10. Florence & The Machine – Lungs
11. Bill Callahan – Sometimes I Wish We Were An Eagle
12. The Pains Of Being Pure At Heart – The Pains Of Being Pure At Heart
13. Dirty Projectors – Bitte Orca
14. DM Stith – Heavy Ghost
15. Mastodon – Crack The Skye
16. Wilco – Wilco (The Album)
17. De Staat – Wait For Evolution
18. Fever Ray – Fever Ray
19. The Low Anthem – Oh My God, Charlie Darwin
20. Hell – Teufelswerk

Opvallend: het enige dancealbum in de eindlijst is terug te vinden op nummer twintig. Schraal dancejaar dus? Geenszins! Alle albums in mijn persoonlijke lijst zijn buitengewoon goed. En er vielen er ook nog eens een handvol af. De tweede van Lindstrøm en Prins Thomas, bijvoorbeeld. Of de twee Nederlandse dubstepalbums van Martyn (34 in de eindlijst) en 2562 (21). Met terugwerkende kracht verdienen ook Black To Comm (Alphabet 1968) en Alix Perez (1984) een plek in mijn persoonlijke lijst. Maar goed, daar is het nu te laat voor.

Wie er voor die twee albums moeten afvallen? Goede vraag. The Pains At Being Pure At Heart gaat dan sneuvelen, vrees ik. Geweldig album, maar nostalgische gevoelens spelen een belangrijke rol. Maakt niet uit. Kan voorkomen en ook popcritici maken zich er schuldig aan. Daarbij: bijzonder fraai album en mooie bandnaam. Disko Drunkard en Apse maken aanspraak op ‘tweede band om uit de lijst te verdwijnen’. Ga ik verder geen uitspraak over doen.

Pikant: ik draaide alle albums die de top 20 van OOR hebben gehaald. De meeste hebben me niet geraakt, een aantal een beetje, een handvol (echt maximaal vijf) vond ik best goed. Waarvan acte. De gemiddelde smaak van ‘de popjournalist in Nederland’ is de mijne niet.

Kom ik op het belangrijkste deel van deze blogpost: wat was jouw top tien van dit jaar? Graag bij de comments.

Elk moment is er bij Kelley Polar een van diepe schoonheid, voorzichtig geboetseerd met oog voor het kleinste detail. Een strijker hier, handklap daar. Het eerste moment waarop in Tyurangalila ‘someday I’m gonna make you mine’ wordt gezongen. Zó mooi, dat woorden te kort schieten. Zijn muziek doet me denken aan het verschil tussen Malmö en Zürich. Beide steden zijn brandschoon. Je treft er letterlijk geen vuiltje aan. Het verschil? In Malmö zorgt het voor een onbestemd gevoel, alsof ik onbewust voel dat er iets niet pluis is. In Zürich maakt het me euforisch. Wanneer ik de stad bezoek – veel en veel te weinig – zweef ik door de stad. Voel ik dat het opgewekte, maar introverte karakter van Zürich bezit van me neemt. (Dat heb ik overigens ook met Keulen, maar die stad is vuil en smerig.)

Zo is het ook met Kelley Polar. Geen idee hoe vaak ik Love Songs of the Hanging Gardens nu al heb gedraaid, keer op keer – ook een paar minuten geleden – maakt het album diepe indruk op me en luister ik ademloos naar de perfect gevormde liedjes en ongelooflijk goede pophooks. Het is pop waar Junior Boys jaloers op zijn. Waar Hall & Oates hun rechterhand voor zouden geven. Madonna haar Maria Magdalena, Kabbala, trainingspak en kinderboeken in één keer voor zou inruilen. Over Keulen gesproken – ik kan de stad toch niet tot een tussenhaakjesdeel van dit stukje degraderen? -, tijdens mijn treinreizen over Venlo hield Kelley Polar me op de been. De reis per stoptrein van Venlo over Gladbach naar Keulen zonder Love Songs of the Hanging Gardens is ondenkbaar.

De opvolger van het magistrale debuut is er nog steeds niet. Als zoethouder kwam Polar in mei dit jaar aanzetten met de Chrysanthenum EP op Environ, het label van Morgan Geist die samen met Polar in Metro Area zit/zat. Als troost de videoclip bij het titelnummer. Nu maar hopen dat Polar eens haast gaat maken. Al is een nieuwe Metro Area ook goed.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=4m3VJiocMfg]