Dat de ligging van het gebied Sittard-Heerlen-Maastricht uitstekend is, staat buiten kijf. Op een steenworp afstand liggen steden als Aken, Hasselt, Luik en, ietsje verder, Keulen en Düsseldorf. Steden die op cultureel vlak meer te bieden hebben dan de Randstad. Veel meer. Toch is de blik in Limburg nog altijd op het Noordwesten gericht. Waarom is me een raadsel. Op allerlei vlakken loopt Nederland achter de feiten aan. Zeker als het om cultuur, wetenschap en theorievorming over nieuwe media gaat

Toch wil de Tripolis – het stedelijk gebied Sittard-Heerlen-Maastricht – een creatieve stad zijn in de definitie van Richard Florida. Een definitie dus die een beleidsmaker van de provincie heeft opgevangen bij een lezing over de creatieve industrie in Amsterdam. In België en Duitsland wordt Florida namelijk op waarde geschat en slechts ten dele betrokken bij discussies over creativiteit. Ach, het siert Limburg in ieder geval dat de regio grootse plannen heeft. Dat is ook wel eens anders geweest.

Twee jaar geleden sprak ik Odile Wolfs, gedeputeerde van de provincie en verantwoordelijk voor de portefeuille cultuur, al over de plannen rond Tripolis. De vrouw weet waar ze over praat, al laat ook zij zich te veel gelegen liggen aan het gedachtegoed van Florida. Bij Florida is creativiteit pas interessant wanneer er economisch voordeel mee is te behalen. Creativiteit om de creativiteit? Niet interessant. Wat een dergelijk beleid voor kwalijke gevolgen heeft, is duidelijk zichtbaar in Londen. Ooit een stad waarin nieuwe (sub)cultuur bloeide, nu een stad waar het artistieke stadsdeel bewoond wordt door ontwerpers, advocaten en managers die werkzaam zijn in de creatieve industrie. Weg spanning, weg innovatie.

Amsterdam volgt het voorbeeld van Londen in rap tempo. Is Maastricht de volgende? Het creatieve ‘dagje uit’ in Maastricht, i-fabriek, biedt hoop. Geen lezingen van beleidsmakers en economen, op i-fabriek mogen de kunstenaars en creatieven met elkaar aan de slag. In mijn geval bleef het bij ‘aan de bar hangen’ met Rico en Nanouk van Mahl Magazine. Een initiatief dat bericht over kunst, pop en cultuur in de Maasregio rond Maastricht, Hasselt, Aken, Luik, Heerlen en Sittard. Ook zij ondervinden weerstand van de gevestigde orde. Zo raakte het tijdschrift onlangs een groot deel van haar subsidie kwijt omdat de provincie al geld had gestoken in Zuiderlucht, een krant over cultuur in Limburg. En twee concurrerende initiatieven sponsoren? Dat kan natuurlijk niet.

Het is typerend voor de provincie dat ze niet inziet dat Mahl en Zuiderlucht een compleet andere doelgroep hebben. Kort door de bocht richt Zuiderlucht zich op de economisch sterken in de creatieve industrie, Mahl bedient de échte creatieven. Ook een rechtzaak mocht niet baten. Mahl krijgt niets. punt uit. Jammer, maar begrijpelijk. Ook in tijden van postindustrieel kapitalisme blijft creativiteit een lastig punt. Zeker wanneer het niet in geld is uit te drukken. Het fijne is dat Mahl ook zonder subsidie doorgaat. Omdat er noodzaak voor is. En dan is zelfs geld geen echte belemmering.

Dat maakte ook de – in mijn ogen – hoge opkomst bij i-fabriek duidelijk. Er broeit iets in Maastricht. Zeker nu leegstaande gebouwen, zoals de voormalige panden van de Sphinx, gereed worden gemaakt voor creatief gebruik. Goede tekenen, maar er is veel meer nodig dan alleen een goede infrastructuur. Wat in het zuiden van Limburg ontbreekt zijn goede en kritische media en de wil om over fysieke grenzen heen te kijken. Dat laatste wordt in de nabije toekomst eenvoudiger. Nu reis je met het openbaar vervoer vanuit Maastricht nog een dikke tweeëneenhalf uur naar Keulen, even lang als vanuit Amsterdam. Dat wordt in de toekomst een stuk sneller, mocht de directe sneltreinverbinding tussen Eindhoven en Keulen daadwerkelijk worden gerealiseerd. Als die er komt, dan verhuis ik terug naar mijn geboortestreek.

Maar ja, die beelden in De Wereld Draait Door – en die guitige lach van knuffelbeer Matthijs van Nieuwkerk die je gewoon ziet denken: ‘what tha fuck?’ – maakten me toch lekker voor de film.

Zondag ga ik ‘m zien. Nu eerst naar de creatieve conferentie i-fabriek in Maastricht. Weg van al dat creative industries geblaat in het grootste dorp van de wereld.

Maar niet zonder een fraaie uitsmijter. Na Joy Division kwam, uiteraard, New Order. Na Loop en Blumfeld de beste band ter wereld. Als Perfect Kiss – ‘The perfect kiss is a kiss of death’ – je niet overtuigt, dan weet ik het ook niet meer.

Of wel: je hebt geen smaak.
[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=--pSWLEVGhY]