SQUAREPUSHER: GEVOEL EN TECHNIEK
Avantgarde, experimentele muziek. Ik houd ervan. Binnen bepaalde grenzen. Er moet iets van ‘pop’ in zitten. Een groove, een ritme. Maakt niet uit wat. Als het maar herkenbaar klinkt. Een heel klein beetje maar. Squarepusher maakt het me niet gemakkelijk.
Tuurlijk. Brit Tom Jenkinson balanceert al jaren op het randje van pop en avantgarde. Hij koos niet voor niets voor het pseudoniem Squarepusher. Daar heb ik het moeilijk mee. Zijn debuut Feed Me Weird Things uit 1996 sloeg in als een bom. In een volle Tivoli bestormde ik de dansvloer op de begintonen van Squarepusher Theme. Daar zat groove in, ritme ook. Dat was pop geschreven in hoofdletters. Goed album verder, maar die opening heeft de Brit niet meer overtroffen.
Eerlijk is eerlijk. De latere verrichtingen van Tom Jenkinson heb ik van een afstand beluisterd. Hij heeft de neiging de grens op te zoeken en er dan met zevenmijlslaarzen overheen te stappen. Resultaat? Veel jazz, veel gefreak, weinig pop. Veel techniek, weinig gevoel. Dat vind ik zo jammer aan Jenkinson. De man slaapt met zijn basgitaar, draait tijdens het ontbijt bebop van de springerigste soort. En maakt de fout die zoveel jazzmuzikanten maken: denken dat alles draait om techniek.
Althans, vind ik. Labelgenoten Aphex Twin en Autechre hebben er ook een handje van. In mijn oren maken ze regelmatig richtingloze muziek zonder kader. Ergo: na één album heb ik er alweer genoeg van. Goed, terug naar Squarepusher. Zijn Just A Souvenir is het eerste album dat ik sinds Feed Me Weird Things – twaalf jaar geleden dus – helemaal heb beluisterd. Ook nu strooit de ijzersterke opener Star Time 2 zand in de ogen en kan Jenkinson zich steeds minder goed beheersen in het doceren van zijn conservatoriumkennis.
Toch klinkt dit onlangs verschenen album behoorlijk pop. Ritme en groove voeren de boventoon. Tot mijn genoegen klinkt Jenkinson er bij vlagen als Trans Am, een van de betere grensbewandelaars in de popmuziek. Luister maar naar The Coathanger, Planet Gear en A Real Woman. Das toch prachtige popmuziek die beurtelings lonkt naar krautrock, electropop en sci-fi metal.
Ach, oordeel zelf. Hieronder staat de door Jenkinson zelf gemaakt video voor Planet Gear. Misschien moet ik toch al dat andere materiaal van Squarepusher eens gaan beluisteren.
Squarepusher – Planet Gear from Warp Records on Vimeo.

