Althans, volgens Bart Meuleman. Zijn boek De donkere kant van de zon, over popmuziek is een pareltje. Ja, het boek is inmiddels al een half jaar uit. Toch was het me ontschoten. Dat is raar. Blijkbaar krijgen Vlaamse auteurs in Nederland weinig aandacht in de media. En tja, het werk van Meuleman wijkt af van de boeken die door Nederlandse popjournalisten worden geschreven: het gaat de diepte in.

Goed, Meuleman is geen popjournalist. Toch schrijft hij met De donkere kant van de zon een boek over pop. Zijn uitleg in de inleiding spreekt boekdelen. Popjournalisten schrijven doorgaans enkel over de muziek, hebben weinig detail voor het umfeld van pop. Voor popcultuur, zogezegd. Een pleidooi dat ik van harte ondersteun. In tegenstelling tot de Duitse, Amerikaanse en Engelse popjournalistiek is de Nederlandse banaal. Dat betekent overigens niet dat er niet goed geschreven wordt. Helaas gebeurt dat voornamelijk in de marge.

Terug naar Meuleman. Dankzij Perdu kwam ik hem op het spoor. Of ik niet een lezing wilde geven over popmuziek, was de vraag van de literaire stichting uit Amsterdam. Op een avond waarop het boek van Meuleman centraal zou staan, of zou dienen als leidraad. Goed, Meulemans manier van denken, en schrijven, is niet de mijne. Hij duikt diep in de psyche van de popmuzikant en schrijft aan de hand van het culturele klimaat waarin de artiest opgegroeide en leefde een indringend portret. Mét oog voor de donkere kant van het leven. Vooral dat, eigenlijk. Prachtig om te lezen, een verademing ook. Maar zelf zit ik meer op lijn van Simon Reynolds. Ik duid liever stromingen, genres dan bands, individuele artiesten en muzikanten. Tja, de socioloog in mij is behoorlijk dominant.

Gisteren pakte ik Meuleman overigens pas ter hand. In de trein las ik zijn stukken over Dusty Springfield en Beach Boys. Uiteindelijk kwam het eindstation, Maastricht, veel te vroeg in zicht. Ik kan niet wachten op die avond over popmuziek in Perdu op vrijdag 14 maart.

Oh ja, de komende dagen breng ik met mijn ouders en zus door aan de rand van de Veluwe (in een landhuis waar Madonna nog heeft geslapen). Geen lijstjesmaandag dus morgen. Met excuses.

Ach ja, doe eens gek. In tijden van economische malaise gaat het Nederlandse persbureau ANP zelf op onderzoek uit, in plaats van de persberichten van andere – al dan niet – onderzoeksbureaus over te schrijven. Goede zet? In het geval van de recente rondgang langs gemeenten om het gebruik sociale media te meten in ieder geval niet.

Lees verder bij: Frankfurt, rondblik in het landschap @ Gonzo (circus).

De Moordlijst van OOR bestaat niet meer. Dat heeft tenminste één voordeel: individuele lijstjes zeggen altijd meer dan door consensus gekleurde gezamenlijke. De afgelopen week verliep relatief rustig qua mediaconsumptie, al reisde ik op en neer tussen Haarlem en Heerlen voor een vergadering en de tentoonstelling van Stanley Donwood. Veel nieuwe muziek luisterde ik niet. Toch een lijstje? Jazeker! Maar wel slechts een top-3.

1. Spoelstra – The Almighty Internet
Muzikale postmoderniteit, dát is dit langspeeldebuut van Spoelstra. Hij vat er het internet in muziek. Bijna letterlijk. Dit is muziek met de intensiteit van informatiestromen die iedere seconde van de dag op ons worden afgevuurd. Geen ontkomen aan? Nou, dat valt mee. Wie in de muziek zelf gaat zitten, hoort opeens de strakke structuren en duidelijke patronen die Spoelstra onder de geluidschaos heeft neergelegd. Mooi? Daar ben ik nog niet over uit. Wel een intrigerende plaat, dit The Almighty Internet.

2. Red Zone van Stanley Donwood, SCHUNCK*, Heerlen
Goed, voor negentiger jaren grafisch ontwerp kun je me ’s nachts wakker maken. Het werk van Stanley Donwood – bekend geworden als ontwerper van Radiohead-producten – ademt het futuristische idee van dat tijdperk. Zijn werk is niet in hokjes te stoppen en is zwanger van de toekomst. Donwood exposeerde al eerder in Nederland, maar Heerlen heeft een primeur: Red Zone is het meest complete overzicht van het werk van de Brit tot nu toe. In de categorie: moet je zien.

3. The Medium Is The Massage van Marshall McLuhan en Quentin Foire
Mijn oude exemplaar bleek onvindbaar, dus kocht ik The Medium Is The Massage in de pocketuitvoering. In de trein gelezen en toch (weer) aangenaam verrast door de scherpe observaties van McLuhan. Prachtig grafische bijdragen van Foire, overigens. Die staan naast de tekst van McLuhan geheel op zichzelf. IJzersterke combinatie. Nooit gedacht dat ik het ooit zou vinden, maar: essentieel leesmateriaal voor mediastudenten.

De muziekindustrie speelt goed in op de verandering in het muzikale landschap, concludeert de International Federation Of the Phonographic Industry (IFPI) in haar vorige week verschenen Digital Music Report 2010, Music how, when, where you want it. Sterker nog: de muziekindustrie is de padvinder van de creatieve industrie. Het leverde de organisatie hoongelach op van muziekliefhebbers, muziekjournalisten en nieuwe mediadeskundigen. Trekt de IFPI een te grote broek aan? Ach, dat valt wel mee. Het probleem ligt elders.

Lees verder bij: Frankfurt, rondblik in het landschap @ Gonzo (circus).

Een middag en avond zochten Peter Bruyn en ik koortsachtig naar een goede naam. Terwijl de avond viel en Haarlem langzaam transformeerde in een decor uit een verhaal van Charles Dickens vlogen allerlei termen over tafel. Termen uit de popcultuur, wetenschap, filosofie en media. Niets voldeed. Te banaal. Te ingewikkeld. Te omvattend. Te klein. Te pretentieus. Te politiek. Te gemakkelijk. Te populair.

Het moet een rare aanblik zijn geweest: twee radeloze mannen, tegenover elkaar aan een tafeltje in de Roemer. Bezaaid met tot proppen verfromfraaid papier, lege glazen bier, mokken koffie, half opgepeuzelde maaltijdsalades mét Vlaamse friet. En daar was hij plotseling. Dé naam voor onze nieuwe rubriek. Frankfurt. Een stilte volgde. Frankfurt? Ja, Frankfurt!

En dus heet onze nieuwe rubriek op de website van het Vlaamse tijdschrift Gonzo (circus) Frankfurt. Niet omdat het kan, maar simpelweg omdat het past. Beter dan welk woord ook. Voor de niet ingewijden: Frankfurt staat uiteraard voor Das Institut für Sozialfortschung. Uit Frankfurt. De bakermat van het neomarxisme en van de kritische theorie. En die levenshouding is ons op het lijf geschreven.

Voor Gonzo (circus) gaan we er precies dát doen: pop- en mediacultuur kritisch tegen te licht houden. Duiden, zo je wilt. Een beetje wat we dus ook al bij wijlen cut-up deden. Stiekem dromen we van een rol die de grote denkers van het Duitse instituut – Adorno, Marcuse, Fromm, Pollock, Benjamin, Horkheimer, Habermans – hadden. Die van luis in de pels van de hedendaagse samenleving. Van der Gegenward.

Wat dat betreft staat Frankfurt ook voor het geloof in verandering, ja in een utopie. Want laten we eerlijk zijn, de verlichting – die in het Duits zo fraai Aufklärung heet – is nog lang niet afgerond. Daar gaan Peter en ik niet voor zorgen. Zo naïef zijn we niet. Een rondblik in het landschap, een kritische beschouwing van het hier en nu, dát lijkt ons in eerste instantie meer dan voldoende.

Op naar Frankfurt!

Een vreemd jaar, dat 2009. In januari streed ik, met drie andere genomineerden, in Groningen om de Pop Media Prijs 2008. Daarna volgende een jaar waarin ik ontzettend weinig heb geschreven. Goed, die nominatie was onterecht. Toch had ik er de motivatie uit kunnen halen om meer tijd in mijn popjournalistieke werk te steken. Niet gelukt, dus.

Erger, ik schreef ongelooflijk weinig. Zeg maar gerust: schrikbarend weinig. Voor OOR maakte ik een reportage over de stille terugkeer van vinyl, deed ik een interview met jeugdheld Jon Savage, sprak ik met Jim Kerr van Simple Minds en zocht ik Depeche Mode op in Londen. Voor Glamcult schreef ik een portret van Kate Moss en volgde ik de Amsterdamse band Matik. Matt Mason voelde ik voor webzine cut-up aan de tand. Dat was het wel zo’n beetje. Voor de volledigheid: ook sprak ik met en schreef ik over Helmut Geier (Hell), Junior Boys, Miss Kittin & The Hacker, Laurent Garnier, Nouvelle Vague en bezocht ik het C/O Popfestival in Keulen. Het laatste jaar waarin ik zo weinig schreef dateert van bijna twintig jaar geleden.

Oorzaken? Twee. Het ontwikkelen van nieuwe lesprogramma’s bij het Instituut van Interactieve Media van de Hogeschool van Amsterdam kostte meer tijd dan verwacht. Ook webzine cut-up vrat tijd. In het geval van IAM pakte dat goed uit. Er staat nu een goed lesprogramma in de zogenaamde cultuurlijn. Bij cut-up pakte de tijdsinvestering minder goed uit. Begin 2009 bezochten nog tegen de 20.000 unieke bezoekers cut-up. Dat aantal liep rap terug. Te weinig nieuwe content. Dat moest anders. Nieuwe schrijvers dus. Nieuwe rubrieken. Nieuwe tactiek en uiteindelijk ook een nieuwe strategie. Eentje die in het verlengde lag van de oude. Het mocht niet baten. Maar het was de moeite meer dan waard.

Één troost: in 2010 ga ik in ieder geval meer schrijven. Voor OOR over popmuziek. Daarnaast keer ik terug op het oude Gonzo (circus)-nest om te schrijven over nieuwe media en mediatheorie. Af en toe over kunst, misschien over (pop)muziek. Onderwerpen die ik niet kwijt kan bij OOR of Gonzo (circus) krijgen aandacht op dit blog. En dan is er nog SocialBeta, een stichting die ik eind dit jaar heb opgericht van Maurice Hermans en Egid van Houtem. Doel? Het expertisecentrum voor e-cultuur zijn dat opereert vanuit Parkstad Limburg. Dat is nogal wat, ik weet.

En dan is er nog het plan voor een boek. Of eigenlijk twee boeken. En een ingrijpende verhuizing. Daarover later meer. Het wordt in ieder geval een spannend jaar, dat 2010.

Gisteren viel het doek voor cut-up, het webzine dat ik negen jaar geleden heb opgericht met drie andere enthousiastelingen. Achteraf gezien was cut-up misschien een relikwie uit de negentiger jaren van de vorige eeuw. Een product van de op z’n laatste benen lopende moderniteit. Toch hebben we een kleine stempel gedrukt op het medialandschap in Nederland. Vorig jaar zat cut-up immers niet voor niets bij de laatste vier genomineerden voor de Pop Media Prijs 2008. Continue reading »

We gaan lang terug, Elvis en ik. Toch verloren we elkaar al snel uit het oog. Vorige week donderdag keken we elkaar weer in ogen. Al keek ie een beetje schuin naar onderen. Nu zijn we huisgenoten. Van echte liefde is geen sprake. Nog steeds niet. Wel voor bewondering. Continue reading »

Nog een kleine maand dan mag de eindafrekening van dit jaar voor OOR weer worden gemaakt. Die invuloefening komt altijd te vroeg. Elk jaar glippen er albums tussen de mazen door of verschijnt prachtige muziek in december. Te laat om ze nog in de top-10 van het onderhavige jaar te proppen. Continue reading »

Progressief. Een woord waar Bert Brussen een bloedhekel aan heeft. Zo erg dat hij ten strijde trok tegen het progressieve webzine De Joop nog voor er een letter op het web stond. De Jaap heet zijn wapen. Een groepsblog voor en door iedereen. Maar, eh, van dat soort blogs zijn er toch al duizenden? Continue reading »