kritiek, kunst, pop

pop = kunst #1

Vanaf nu post ik regelmatig pop die subliem is. Sublimiteit is voor mij de essentie van cultuur in de enge zin van het woord. Ooit stond kunst te boek als subliem: ze bleek in staat de aanschouwer te laten zien dat de wereld anders kon zijn dan ie was. Of, zoals Schelling dat zo mooi beschreef, het oneindige te laten zien in het eindige. Popcultuur gold als het tegenovergestelde. Het profane tegenover het goddelijke van kunst.

Inmiddels is het onderscheid tussen kunst en pop irrelevant geworden. De meeste kunst heeft tegenwoordig dezelfde rol als pop, die van opium. Opium verdooft, maakt het leven kortstondig aangenaam en mijdt de confrontatie met de realiteit. Kortom, kunst verbergt, het ware karakter van ‘Das Ganze’, de halfbakken schijnwereld waarin we leven. Ook pop speelt die uiterst dubieuze rol.

Gelukkig is er ook cultuur die wél subliem is, die schuurt, bijt, pijn doet, hevig ontroert, een andere wereld laat zien. Iedereen die mij kent weet dat ik het onderscheid tussen pop en kunst niet meer relevant vind en waarschijnlijk nooit relevant gevonden heb (historisch gezien dan). Waarom dan pop=kunst? Omdat het zo mooi staat. Zie het maar als ironie.

Goed. Pop die subliem is. ‘The Informers’ van Brett Easton Ellis is een van mijn favoriete boeken en zonder twijfel subliem. Samen met Douglas Coupland, Thomas van Aalten, Rob van Erkelens (die maar blijft teren op één geweldig boek), Paul Mennes, Jeroen Olyslaegers, W.F. Hermans en Jan Slauerhoff behoort hij mijn favoriete schrijvers. Boekverfilmingen zijn niet mijn ding. Films doorgaans ook niet. Toch is ‘The Informers’ als film een pareltje. Waarschijnlijk omdat het verhaal niet lijkt op dat van het boek, dat een bundel verhalen is. In de film worden de verhalen knap aan elkaar geknoopt. Filmjournalisten boorden de film overigens finaal de grond in.

Dat levert scenes op die net weer iets anders zijn dan die in het boek. En ja, genoeg sublimiteit. Deze scene bijvoorbeeld: Graham en Martin zitten in een rode Porsche en kijken uit over L.A. en praten over de tragiek van het vrije individu dat onmogelijk om kan met die vrijheid. Kijk en luister mee en kijk die film.

Standard
creatieve industrie, kritiek, nieuwe media, oude media

Retromania als levenshouding – over DIY Conference tijdens Incubate

Vroeger was alles beter. Dat is zo ongeveer de strekking van de conferentie over DIY-cultuur die afgelopen weekend als onderdeel van het Tilburgse Incubate festival werd gehouden. Die hang naar vroeger gaat ver. Op vrijdag keren hoofdsprekers Simon Reynolds en Mark Fisher terug naar de hoogtijdagen van web 2.0, zo rond 2008, om te fulmineren tegen de nieuwe mainstream van DIY-cultuur én interactiviteit als de nieuwe passiviteit. Op zaterdag houdt Robert Levine een gloedvol pleidooi vóór copyrights. Een surreële ervaring: is dit écht 2012?

Lees verder bij frnkfrt.

Standard
dance, kritiek, kunst, pop

Wolfgang Voigt: pater familias van Kompakt

Hij loop tegen de vijftig en voelt zich vrijer dan ooit. Met zijn project ‘Rückverzauberung’ experimenteert hij met klassieke muziek en Mohn is zijn hereniging met Jörg Burger. Ondertussen leidt Wolfgang Voigt zijn Kompakt-imperium. “Ik ben een icoon.”

“Het is warm, hè? Willen jullie wat te drinken? Wacht maar even.” Wolfgang Voigt rommelt wat in de keuken, vindt twee glazen en vult ze bij de kraan met water. Dan gaat hij door de knieën en overhandigt het koude vocht aan de twee jongetjes die braaf staan te wachten. Eentje murmelt een dankwoord. Voigt aait ze over de bol. Als de twee aan de hand van hun moeder het kantoor verlaten, zwaaien ze verlegen naar Voigt. De glimlach op diens gezicht spreekt duidelijke taal. Dan draait hij zich om en lijkt zich te verontschuldigen voor zoveel aardigheid: “De kinderen van mijn medewerkers zie ik als mijn eigen. Op je familie moet je zuinig zijn.”

Voor Voigt is Kompakt niet alleen een platenlabel en een muziekbedrijf, het is zijn familie. De rol van pater familias zit hem als gegoten. Volgend jaar bestaat het imperium vijfentwintig jaar. Zijn imperium. Ja, ooit richtte hij het label op met broer Reinhard, Jörg Burger en Jürgen Paape en nog steeds zijn Paape en Michael Mayer, die een paar jaar later aansloot, mede-eigenaren. Toch: iedereen weet dat Voigt de absolute leider is, de man met de visie. De man ook die de Kompakt-filosofie bewaakt. Dat is belangrijk, meent hij. “Zonder visie bereik je uiteindelijk niets, hoe goed je bedoelingen ook zijn. Ik geloof ook niet dat muziek meer is dan alleen klank. Muziek is een houding, een manier van leven.” Trots kijkt Voigt, die tegen de vijftig loopt, rond op de eerste verdieping van het pand waar Kompakt is gevestigd. “Kom, ik leid je rond!”

Voor Gonzo (circus) #111 interviewde ik Wolfgang Voigt in z’n natuurlijke habitat: Kompakt te Keulen. Verder lezen? Koop de papieren uitgave van het Vlaams-Nederlandse blad.

Standard
creatieve industrie, heerlen, kritiek, Zwart Goud

Gemeentekunst

Hommeles in cultureel Heerlen. Vlak voor de start van het nieuwe culturele seizoen windt Christie Arends er geen doekjes om. De kersverse artistiek directrice van Schunck* laat in een interview met lokaal blog ZwartGoud weten dat ze geen artistieke opdracht heeft gekregen van de gemeente Heerlen. “Misschien moet ik me ook wel ooit artistiek verantwoorden aan de gemeente, maar dat ben ik niet van plan”, stelt ze er.

Dat schoot Lex Smeets, oud-wethouder ruimte, wonen en cultuur van de stad, in het verkeerde keelgat. Naar goed Limburgs gebruik ging hij niet op de koffie bij Arends om het er eens over te hebben, maar spuugde hij z’n gal onder het gepubliceerde artikel. Hij trekt er ongemeen hard van leer: “Richting gemeente is dit een behoorlijk valse start”, schrijft hij, om daarna in ambtelijk jargon zijn ongenoegen te uiten over de uitspraak van Arends.

Om uit te monden in een soort dreigement: “Vanuit die houding zal het een klus worden om bestuur en raad te overtuigen om Schunck* als gemeentelijke ‘dienst’ om te bouwen tot een onafhankelijke instelling.”

Lees verder bij ZuiderLucht.

Standard