Het gaat slecht met The New York Times. Eerst hét bolwerk voor kwaliteitsjournalistiek, nu een krant die probeert te overleven in het digitale tijdperk. En tja, zoals met alle worstelende media vecht het instituut meer tegen zichzelf dan tegen de buitenwereld. Bleek ook in de veel te korte docu Page One: Inside The New York Times die gisteravond werd uitgezonden op Canvas.
Hoe komt het toch dat zoveel traditionele media en nieuwe media niet goed weten hoe om te gaan met de dynamiek van het web? In 2007 schreef ik een artikel over de staat van de Nederlandstalige popjournalistiek op het web. Deels uit frustratie, geef ik toe. Sinds het begin van deze eeuw heb ik in tal van internetredacties gezeten. Een paar jaar was ik hoofdredacteur van KindaMuzik, negen jaar leidde ik cut-up. Bij dat laatste webzine heb redacties meegemaakt die de nieuwe tijd omarmden alsof het een levenselixer was. Samen bliezen we de euforie die we misten sinds de jaren negentig nieuw leven in.
In 2009 trok ik er de stekker uit. Kostte te veel tijd, er waren te weinig schrijvers en de beoogde samenwerking met andere media kwam maar niet van de grond. Ik vond onderdak bij Gonzo (circus). Het Vlaamse papieren tijdschrift dat voor een deel in dezelfde niche opereert. Stuk minder pop dan cut-up maar op dezelfde manier op zoek naar diepgang, naar achtergronden, naar het wezen van deze tijd. Stiekem zag ik voor mezelf een rol weggelegd in de digitale tak van het blad. Daar is het nooit echt van gekomen.
Wel schreef ik voor Gonzo (circus) #97 een vervolg op mijn eerdere artikel. Een soort van stand van zaken. Mijn conclusie? Eigenlijk staat de Nederlandstalige pop- en cultuurjournalistiek er nog slechter voor dan in 2007. Hoe dat komt? Ik heb zo mijn ideeën. Nee, geen schot voor de boeg, want ‘een gevoel’ is niet genoeg om harde uitspraken te doen. Mijn ervaringen met het internetbeleid bij Gonzo (circus) en OOR zijn niet bepaald positief. Beide bladen – met een hele andere doelgroep – behandelen het digitale thuis als een noodzakelijkheid, een moetje. Dat is ontzettend jammer. Maar goed, dat is de redacties van beide bladen niet zomaar aan te reken. Er werken professionele en gepassioneerde journalisten, net als bij The New York Times, die denken in oude formaten. En tja, als je blad succesvol is – en dat zijn OOR en Gonzo (circus) -, waarom dan veranderen?
Geen opzienbarende gedachte. In het huidige tijdsgewricht is het denken in nieuwe ideeën eerder uitzondering dan regel. Dat is jammer, zonder meer, maar wel de werkelijkheid. Na Page One: Inside The New York Times kriebelt het bij mij in ieder geval weer. Wordt het niet weer eens tijd om in een redactie (buiten die van lokaal blog ZwartGoud, natuurlijk) plaats te nemen en écht aan de slag te gaan om pop- en cultuurjournalistiek en internet bij elkaar te brengen? Misschien. Maar dat betekent het oprichten van een nieuw initiatief. Cut-up nieuw leven in blazen? Zeker niet. Het oude succes – lange, diepgaande artikelen op internet en toch 35.000 unieke lezers – zou een te grote referentie zijn. Komende week schrijf ik mijn laatste artikel in de, zeer arbeidsintensieve, reeks Radicale Vrijheid voor Gonzo (circus). Dus daarna? Wie weet.
Ja, ik weet: niet kijken dat De Wereld Draait Door. En toch kon ik het niet laten. De straf was buitengewoon gemeen: een handvol mannen en vrouwen van middelbare leeftijd haalde R.E.M., de band die er na éénendertig jaar mee is gestopt, door het slijk. De meest irritante mislukt politicus van Nederland had het grootste woord.
Gelukkig weet ik beter, weten wij beter. Daarom driemaal essentieel R.E.M., als eerbetoon aan een band die er ooit heel erg toe deed.
Het moet een mooi moment voor ‘m zijn geweest daar op popfestival Lowlands. Rob Riemen die applaus kreeg van popliefhebbers die hun halfvolle plastic bekertje bier tussen de tanden klemden. Geen geringe prestatie. In een klein uur toonde de oprichter van het Nexus-instituut aan dat Geert Wilders een fascist is en gaf hij en passant een goede raad aan zijn publiek: denk na over wat jij belangrijk vindt en sta voor die keuze. Kortom, laat je geen oor aannaaien door die populist uit Den Haag. Zaterdag krijgt Riemen opnieuw een podium op cultuurfestival Incubate, in thuisstad Tilburg.
Goede smaak? Nooit gehad, nooit meegekregen. Dank ik mijn ouders nog elke dag voor. Mooi, en dan bedoel ik écht mooi, dat is voor mij het ontwerp van de Opel Manta, de muziek van de vroege Kiss en Italo uit de jaren tachtig.
Met film heb ik niet zo veel. Althans, dat dacht ik. Gisteravond kon ik de slaap niet vaten (te vroeg naar bed, want om 4u op om richting Amsterdam te reizen). Al zappend belandde ik bij ‘Mega Shark versus Giant Octopus’. Briljante film, zonder meer, maar de onderstaande scène is de beste die ik ooit heb gezien. Pop, geschreven in hoofdletters.
Waarom? Omdat, wanneer je in de film zit, de aanblik van het vliegtuig maar één ding kan betekenen: hoe onmogelijk ook, de octopus zal wel een van zijn tentakels om het toestel leggen en de kist het water in trekken, zo’n duizend meter naar beneden. Te absurd voor woorden, maar de makers – The Asylum uit Burbank, Californië – komen op de proppen met een nóg ongelofelijker scenario.
Dat kun je alleen bedenken wanneer je heel, heel erg goed bent. Net in de trein – drie uur om na te denken – wist ik het zeker: alles verkopen, ontslag nemen bij HvA, OOR, Gonzo (circus) en ZwartGoud, videocamera kopen en een ticket naar Burbank aanschaffen. Nu, thuis, lijkt dat toch niet zo’n goed idee. Gelukkig is er YouTube.
Lezing houden en daarna rustig van start gaan met m’n project MijnPop, dát was het idee. Niet dus. Met dank aan Claire van Dyck die er gisteren over schreef in het Limburgs Dagblad. Het doel van mijn lezing was niet om compleet te zijn. De geschiedenis en implicaties van popcultuur in de (voormalige) Oostelijke Mijnstreek laten zich niet in een half uur vertellen. De grote lijnen wel. Die vormen juist de aanleiding voor mijn MijnPop, het onderzoek dat ik het komende jaar ga doen naar popcultuur in de regio die nu Parkstad heet. Nadruk ligt op de ontwikkelingen vanaf de jaren vijftig, grofweg dus vanaf het ontstaan van popmuziek, maar de geschiedenis van voor de wederopbouw laat ik niet links liggen.
Bij onderzoek hoort niet alleen snuffelen in archieven maar ook praten, heel veel praten. Met mensen die de geschiedenis schreven. Het aantal reacties op mijn lezing en vooral op het stuk in het Limburgs Dagblad zijn overweldigend. En bemoedigend. De jaren zestig van de vorige eeuw kwamen er in mijn presentatie bekaaid vanaf. Uit de reacties weet ik inmiddels dat er in die tijd elk weekend wel ergens een rock(‘n’roll)-concert werd gehouden. Dat liefhebbers uit de Randstad naar het zuiden trokken om hun favoriete bands hier aan het werk te zien. Maar veel popconcerten vormen nog geen muziekcultuur. Laat staan een gezonde muziekcultuur. Daar is meer voor nodig.
MijnPop is inmiddels van start gegaan. Iedereen die iets te melden heeft over (de geschiedenis van) pop in het tegenwoordige Parkstad? Is bij deze van harte uitgenodigd. De voortgang mijn het project is te volgen via het blog van MijnPop: MijnPop.theoploeg.net.
