Niet nu pas hoor, maar nog geen tijd gevonden om mijn blog bij te houden. Net, op het toilet, dacht ik aan het concept achter Eutropolis. Daar bewaar ik tegenwoordig mijn collectie Brights en slingeren een paar Adbusters rond. Die laatste geven inspiratie.

Revolutie. Dat is het onderwerp van de Adbusters die ik in handen kreeg. Interessant, zeker omdat mijn studenten onlangs een betoog moesten schrijven over de al dan niet op stapel staande vierde mediarevolutie. Over revoluties doen veel onzinverhalen de ronde. Een deel daarvan wordt de wereld in geholpen door professoren en futurologen. Ach, ze moeten toch wat in een samenleving zonder verleden en toekomst.

Goed, in die Adbusters staat een verhaal over de betogingen in mei 1968 in Parijs. Niet zomaar betogingen. De studenten waren duidelijk geïnspireerd – meer nog dan door communisme of existentialisme – door de situationalisten. Belangrijk, meent de auteur van het stuk. Ze geloven immers ergens in en dat geeft ze kracht. En passie. Tja, de heilige drie-eenheid van verandering: geloof, kracht, passie.

Juist dat geloof, de basis van bewuste verandering (en dan bedoel ik niet de holle retoriek van Obama), is tegenwoordig niet meer aanwezig, mijmert de auteur. Dat klopt niet helemaal. Ja, we leven in een nihilistische wereld waarin iedereen op zoek is naar zingeving, naar elementen om de eigen ik te reconstrueren, het beeld dat anderen zien constant te vernieuwen. De zoektocht naar goedkope thrills, noemde Jeremy Greenspan van Junior Boys dat onlangs nog in een interview. 

In die wereld is het niet normaal om te dromen. Laat staan het maken van plannen om een complete wereldstad uit de grond te stampen midden in het Braziliaanse binnenland of op een wereldexpositie als multinational een avantgardistisch paviljoen te bouwen dat geldt als futuristisch manifest.

Zijn we opgeslokt door het postmoderisme? Door dat wat Marcuse zo fijn typeert als repressieve ontsublimatie? Het heeft er alle schijn van. Maar er is hoop – misschien wel de vierde pijler van verandering. Hier en daar zijn mensen onafhankelijk van elkaar bezig met het realiseren van kleine dromen. Dromen die in een groter verband futuristische potentie hebben. Zij staan tegenover de massa – of de zwerm, zo je wilt – die enkel denkt in het nu. die het verleden gebruikt als sampledoos om het nu aangenamer te maken. Die de toekomst het liefst buiten de deur houdt, omdat het leven in het nu al lastig genoeg is. 

Wat rest is die groep te mobiliseren en zowel vooruit als achteruit te kijken. Achteruit naar die inspirerende jaren vijftig, waarin avantgarde gemeengoed leek te worden in de samenleving en jaren zestig, waarin het volk de avantgarde voor even omarmde. Om daarna de blik te richten naar de toekomst. Klinkt als retrofuturisme? Verrek! Wie doet er mee? Hieronder de ultieme soundtrack.