In de westerse wereld gaan er stemmen op die de varkensgriep een andere naam willen geven, want slecht voor de verkoop van varkensvlees. En tja, daar heeft de griep niets mee te maken. Wired toont anders aan.

Goed, wisten we natuurlijk allang. De epidemieën die deze eeuw hebben huisgehouden blijken allemaal uit de hoge hoed van de bioindustrie te komen. Gekke koeienziekte, BSE of Creutzfeldt-Jakob (menselijke variant), ontstond doordat koeien soortgenoten te eten krijgen (hoe ziek is dat eigenlijk: een dier dat alleen plantaardig voedsel eet koeienvleesmeel door het eten mengen). Dat Creutzfeldt-Jacob scheen al eeuwen voor te komen bij stammen kannibalen. Vogelgriep (SARS) – ook al eeuwen oud, overigens – kon zich dankzij de wereldwijde bioidustrie verspreiden. Een virus dat eenmaal binnen is, heeft het gemakkelijk. Er leven (nou ja, ‘tis wat je leven noemt) duizenden kippen of andere volgens in een stal. De hygiëne is er buitengewoon slecht. Tuurlijk, de dieren zijn platgespoten met antibiotica, maar daar weten griepvirussen uiteindelijk wel raad mee. Daarbij gaat men daar in nietwesterse landen iets anders mee om. En zo geschiede.

Varkensgriep? Zelfde laken een pak. De enige die daar bij mijn weten inmiddels opheldering over heeft gevraagd is Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren. Toch blij dat ik daar uiteindelijk op heb gestemd, al was het bij gebrek aan beter. Thieme toont zich bezorgd, maar wil eerst de achtergronden helder hebben voordat ze de noodklok luidt. Lijkt me geen slecht idee. Terwijl de Nederlandse over elkaar buitelt met dystopische verhalen en de cocktails van varkens-, vogel- en mensengriep er bijhaalt, komt het Amerikaanse mediamagazine Wired met wél een interessant en informatief artikel. Geldt eveneens voor het artikel in de Britse krant Guardian waarin het eerste griepgeval in Mexico wordt onderzocht. Centrale rol daarin speelt de Amerikaanse bioindustriegigant Smithfield, een bedrijf dat op steenworp afstand van de eerste gevallen een enorm stallencomplex heeft en in de Verenigde Staten zelf veroordeeld werd voor het dumpen van slachtafval in rivieren.

Maar goed, terug naar de Wired. Die varkensgriep die kan uitmonden in een pandemie is een oudje. Of misschien zijn het er twee. Helemaal varken overigens, niets kip of mens. In de jaren dertig van de vorige eeuw was het virus al actief en het is uiteindelijk terug te voeren op Noord-Amerika en Eurazië. Amerikaanse en Schotse wetenschappers doen hun zegje in het artikel en zoals altijd gaat Wired niet over één nacht ijs. Het tijdschrift baseert zich op Mexicaanse journalisten die beweren – eigenlijk: zeker weten – dat het virus voor het eerst werd opgemerkt in een bioindustrieel complex. Ook verwijst Wired naar rapporten van de Amerikaanse PEW Commission On Industrial Farm Animal Production (een onderzoeksgroep van de overheid) die al tijden – ook weer in juli 2008 – adviseren iets te doen aan de enorme hoeveelheden antibiotica in de bioindustrie. Want virussen worden resistent.

Intussen maakt de media in Nederland zich druk om andere zaken. Moeten we de op ons af stormende pandemie wel varkensgriep noemen? Straks eten mensen namelijk geen varkensvlees mee en daar is de economie niet geholpen. In Israël zijn ze daadkrachtiger. Daar is een varken onrein – met kippen en koeien hebben de Joden dan weer geen problemen – en dus heet de griep daar Mexicaanse griep. Slim. De pro-vleeslobby heeft inmiddels al mensen ingehuurd om op fora of onder krantenberichten op te roepen om de varkensgriep een andere naam te geven (zie Trouw). Ook slim. Kunnen we in korte tijd wel genoeg vaccines produceren om iedereen in Nederland een varkensgriepprik te geven? Gelukkig is NRC minder hijgerig. De krant beantwoordt vier vragen over het griepvirus. Over de oorzaak wordt in alle toonaarden gezwegen.

Recalcitrante krant De Pers heeft een special gemaakt over de varkensgriep. Indrukwekkend, zeker ook omdat het de enige krant is die dieper ingaat op de achtergronden. Maar toch: niets over de mogelijke oorzaken en dus – uiteindelijk – de bestrijding daarvan. De Pers is – net als de overige Nederlandse media – van de symptoombestrijding. Daar zullen we het vooralsnog mee moeten doen.

links:
Swine Flu Update (Wired)
Swine Flu Outbreak Source (Guardian)
Varkensgriep in Duitsland (nu.nl)
Virus tot nu toe niet dodelijk buiten Mexico (Trouw)
Vier vragen over de varkensgriep (NRC)